महामृत्युंजय जप व हवन
महामृत्युंजय जप व हवन – हिंदू परंपरेतील अर्थ व विधी
वैदिक परंपरेनुसार महामृत्युंजय मंत्र हा भगवान शंकरांना समर्पित अत्यंत शक्तिशाली मंत्र मानला जातो. आयुष्यावरील संकटे, दीर्घ आजार, अकाली मृत्यूची भीती, मानसिक अस्थैर्य व ग्रहदोष यांचे निवारण करण्यासाठी महामृत्युंजय जप व हवन शास्त्रोक्त पद्धतीने केले जाते. हा मंत्र आरोग्य, आयुष्यवृद्धी व आत्मिक शांती प्रदान करतो, अशी दृढ श्रद्धा आहे.
“महामृत्युंजय” या शब्दाचा अर्थ
महा – महान
मृत्यु – मृत्यू
जयंते – विजय
म्हणजेच, मृत्यूवर विजय मिळवून जीवन, आरोग्य व मोक्ष देणारा मंत्र म्हणजे महामृत्युंजय मंत्र होय.
महामृत्युंजय जप व हवन कधी आवश्यक ठरते?
खालील परिस्थितींमध्ये महामृत्युंजय जप करण्याचा सल्ला दिला जातो:
दीर्घकाळ चाललेले किंवा गंभीर आजार
अपघात, शस्त्रक्रिया किंवा संकटाची स्थिती
अकाली मृत्यूची भीती
ग्रहदोष, विशेषतः शनी, राहू-केतू दोष
मानसिक भीती, नैराश्य व अस्वस्थता
आयुष्यातील अचानक अडचणी
महामृत्युंजय जप करण्याची कारणे
(शास्त्र व परंपरेनुसार)
आयुष्यरक्षण व आरोग्यसुधारणा
मृत्यूभय निवारण
ग्रहदोष व नकारात्मक ऊर्जा शांत करणे
मानसिक व आत्मिक बळ वाढवणे
संकटातून मुक्ती मिळवणे
महामृत्युंजय जपाची सामान्य लक्षणे / परिणाम
जपाची आवश्यकता असलेल्या व्यक्तींमध्ये पुढील अवस्था दिसून येते:
सतत आजारपण किंवा अशक्तपणा
भीती, चिंता व मानसिक तणाव
झोपेचा अभाव
नकारात्मक विचार
आयुष्यात वारंवार अडथळे
महामृत्युंजय जप व हवनाचा उद्देश
हा विधी पुढील हेतूंनी केला जातो:
दीर्घायुष्य व उत्तम आरोग्य प्राप्त करणे
मृत्यूभय व संकट दूर करणे
मानसिक शांती व आत्मबल वाढवणे
ग्रहदोष निवारण
भगवान शंकरांची कृपा प्राप्त करणे
महामृत्युंजय जप व हवन कधी केले जाते?
शुभ काळ:
सोमवार
महाशिवरात्री
प्रदोष व्रत
श्रावण महिना
अमावस्या किंवा पौर्णिमा
सकाळी ब्रह्ममुहूर्तात किंवा शिवपूजेस योग्य मुहूर्तावर जप करणे विशेष फलदायी मानले जाते.
महामृत्युंजय जप व हवन – विधी क्रम (संक्षिप्त)
हा विधी अनुभवी पंडितांकडून शास्त्रोक्त पद्धतीने केला जातो.
संकल्प - यजमान नाव, गोत्र व उद्देश सांगून संकल्प करतो.
कलश व शिवलिंग स्थापना - पवित्र जल, गंगाजल व औषधी द्रव्यांसह स्थापना.
महामृत्युंजय जप - 108, 1008 किंवा 1,25,000 वेळा मंत्रजप.
रुद्राभिषेक - जल, दूध, बेलपत्र इत्यादींनी अभिषेक.
होम / हवन - महामृत्युंजय मंत्रांसह हवन.
पूर्णाहुती - हवनाची समाप्ती विधी.
दान व दक्षिणा - गौदान, अन्नदान, वस्त्रदान, जलदान, दीपदान, सुवर्णदान, रौप्यदान, ब्राह्मणभोजन, शिधादक्षिणा, वस्त्रपत्र, किंवा दक्षिणा दान केली जाते.
आशीर्वाद व समाप्ती - शिवकृपा प्रार्थना व प्रसाद वितरण.
महामृत्युंजय जपासाठी प्रसिद्ध ठिकाणे
त्र्यंबकेश्वर - नाशिक (महाराष्ट्र)
पंचवटी, रामकुंड - नाशिक (महाराष्ट्र)
महामृत्युंजय जपात पठण होणारा मंत्र
महामृत्युंजय मंत्र
ॐ त्र्यंबकं यजामहे
सुगंधिं पुष्टिवर्धनम्।
उर्वारुकमिव बंधनान्
मृत्योर्मुक्षीय मामृतात्॥
महामृत्युंजय जप व हवनाचे लाभ
आरोग्यात सुधारणा
आयुष्यवृद्धी
मृत्यूभय व संकट निवारण
मानसिक शांती व आत्मबल
ग्रहदोष व नकारात्मक ऊर्जा दूर
शिवकृपा प्राप्त
आध्यात्मिक महत्त्व
महामृत्युंजय जप व हवन हे जीवनरक्षण व मोक्षप्राप्तीचे साधन मानले जाते.
भगवान शंकरांच्या कृपेने मन, शरीर व आत्मा शुद्ध होऊन आयुष्याला नवीन ऊर्जा व स्थैर्य प्राप्त होते.
इतर पूजा:
नाशिक येथील पूजा:
त्र्यंबकेश्वर येथील पूजा:
